Ana içeriğe atla
Süreç Rehberi

Staj ve İşletmede Mesleki Eğitim

Turizm Rehberliği Bölümü • Hangisini yapacaksanız aşağıdan seçin, adımlar sırayla açılsın

Zorunlu Yaz Stajı (TRH 409). Dördüncü yarıyılı tamamlayan öğrencilerin yaz döneminde yaptığı, mezuniyete esas zorunlu uygulamadır. Aşağıdaki adımları sırayla takip edin.

Başlangıç evrakıStaj başlangıcından en az 10 gün önce
Süre60 gün, tek seferde
Bitiş evrakıTakip eden dönemin 2. haftasının son iş günü
Not itirazıNotların ilanından itibaren 1 hafta

AŞAMA 1 — BAŞLAMADAN ÖNCE Hazırlık ve evrak

  1. Ön koşulu sağladığınızı kontrol edin

    Zorunlu yaz stajına başlayabilmeniz için dördüncü yarıyılı tamamlamış olmanız gerekir.

    Dayanak: Yönerge Madde 12/a

  2. Staj yerinizi belirleyin

    Staj yapacağınız işletmenin, bölümümüz için belirlenen staj yerleri kapsamında olması gerekir. Uygun yerlerin listesi sayfanın altındaki “Nerelerde staj yapabilirim?” başlığındadır.

    Tereddüt ettiğiniz bir işletme varsa, evrak hazırlığına başlamadan önce komisyona danışın.

    Dayanak: Yönerge Madde 10

  3. Staj Kabul Formunu doldurun

    Formu indirip size ait kısımları doldurun.

    Uygulamalı Eğitim Kabul Formu (DOC)

    Dayanak: Yönerge Madde 7/a

  4. Formu işletmeye imzalatın

    Doldurduğunuz formla staj yapmak istediğiniz işletmeye başvurun; formun işletmeye ait bölümlerini doldurtup kaşe ve imza ile onaylatın.

    Dikkat: Formdaki başlangıç–bitiş tarihleri, kurumun resmî adı ve açık adresi yasal işlemlerde kullanılır. Bu bilgileri eksiksiz doldurun ve sonradan değiştirmeyin.

    Dayanak: Yönerge Madde 7/b

  5. Evraklarınızı teslim edin

    Son tarih: staj başlangıcından en az 10 gün önce

    Evraklar Arş. Gör. İsmet KARATAŞ veya Arş. Gör. Sena UZ’a elden teslim edilir. Getirilecekler:

    • İşletme onaylı Staj Kabul Formu — iki nüsha
    • Nüfus cüzdanı fotokopisi
    • 2 adet fotoğraf

    Ayrıca daha önce sigorta kaydınız olup olmadığını, varsa sigorta numaranızı bildirmeniz gerekir.

    Formu iki nüsha hâlinde getirin. Formun komisyona ait bölümü teslim sırasında doldurulur ve her iki nüsha da imzalanır. Bir nüsha bölümde kalır, diğeri işletmeye teslim edilmek üzere size verilir.

    Elden teslim: Bütün teslimatlar bizzat öğrenci tarafından yapılır; posta ve kargo ile gönderilen evrak kabul edilmez.

    Dayanak: Yönerge Madde 7/b, 7/c ve Madde 13

  6. Evrakları işletmeye götürün

    Komisyon tarafından imzalanan Kabul Formu nüshasını, staja başlamadan önce bölümden teslim alın. İşe başladığınız gün bu nüshayı işletmeye bizzat elden verin.

    Dayanak: Yönerge Madde 8

AŞAMA 2 — STAJ SÜRESİNCE Yükümlülükler

  1. İşletmenin çalışma düzenine uyun

    Çalışma günleriniz ve düzeniniz staj yaptığınız işletme tarafından belirlenir. İşletmenin uygun gördüğü haftanın bir günü izin verilir.

    Staj süresince hem öğrencilik yükümlülüklerinize hem de işyerinin kurallarına uymak zorundasınız.

    Uyarı: İşyeri kurallarına uymayan stajyerler hakkında, işletmenin talebi hâlinde “Öğrenci Disiplin Yönetmeliği” çerçevesinde disiplin soruşturması yapılır. Ayrıca staj yerinde komisyon üyeleri tarafından denetlenebilirsiniz.

    Dayanak: Yönerge Madde 12/b ve 13/a

  2. Bir değişiklik olursa en az bir hafta önce haber verin

    Aşağıdaki durumlarda Bölüm Staj Komisyonuna bilgi vermek zorundasınız:

    • Başlangıç veya bitiş tarihlerinde değişiklik olduğunda
    • İşletmede stajyer olarak çalışmaktan vazgeçtiğinizde
    • Süreci kesintiye uğratacak herhangi bir gelişmede
    Aksi hâlde: 5510 sayılı kanun gereği doğabilecek cezai yükümlülükleri kabul etmiş sayılırsınız.

    Dayanak: Yönerge Madde 13/b

  3. Sigortanızın yapıldığını kontrol edin

    İş kazası ve meslek hastalığı sigorta primi fakülte tarafından yatırılır; işe giriş bildirgesi staj başlangıcından en az bir gün önce SGK’ya bildirilir.

    Sigortanızı E-Devlet üzerinden “4A İşe Giriş Çıkış Bildirgesi” sekmesinden görebilir, işletmeniz talep ederse belgeyi buradan alıp iletebilirsiniz.

    Dayanak: Yönerge Madde 7/c, 9/a ve 9/d

AŞAMA 3 — BİTTİKTEN SONRA Rapor, teslim ve not

  1. Değerlendirme formunu kapalı zarf içinde teslim alın

    Staj bitiminde işyeri yetkilisinin dolduracağı Staj Değerlendirme Formu, kapalı ve mühürlü / imzalı bir zarf içinde size verilir.

    Staj Değerlendirme Formu (DOCX)

    Dayanak: Yönerge Madde 14/A-c

  2. Staj Raporunuzu yazın

    Rapor hazırlamanız zorunludur. Rapor; 1,5 satır aralığı, 12 punto Times New Roman ve iki yana yaslı biçimde yazılmalıdır.

    Raporda yer vermeniz gerekenler:

    • Staj yaptığınız işletme hakkında kısa bilgiler
    • Stajın mesleki ve bireysel gelişiminize kazandırdığı yararlar
    • Karşılaştığınız sorunlar, nedenleri ve çözüm önerilerine yönelik görüşleriniz

    Bölümümüzün standart rapor formatı aşağıdadır. Raporunuzu bu şablon üzerinden hazırlayın.

    Yaz Staj Raporu şablonu (DOCX)

    Dayanak: Yönerge Madde 14/A-ç

  3. Değerlendirme formu ve raporu birlikte teslim edin

    Son tarih: takip eden dönemin 2. haftasının son iş günü

    Teslim bölüm sekreterliğine, bizzat elden yapılır.

    Süre kaçarsa: Belirtilen zamanda teslim edilmeyen evrak değerlendirmeye alınmaz.

    Dayanak: Yönerge Madde 14/A-c

  4. Staj dersini seçin

    Stajınızı tamamladıktan sonra, takip eden dönemin ders kayıt tarihlerinde TRH 409 Staj dersini BYS üzerinden seçip danışman onayına gönderin. Ders transkripte alınmadan notunuz girilemez.

    Dayanak: Yönerge Madde 14/A-a

  5. Notunuzu takip edin

    Değerlendirmeyi Bölüm Staj Komisyonu yapar. Evrakların düzeni, rapor ve işletme değerlendirme formu göz önünde bulundurularak “Staj Onay Formu” doldurulur.

    Not; Yeterli (YT), Yetersiz (YZ) veya Girmedi (GR) olarak verilir. Karar bölüm duyuru panosunda ilan edilir.

    Dayanak: Yönerge Madde 15

  6. Gerekirse itiraz edin

    Son tarih: notların ilanından itibaren 1 hafta

    Notu Yetersiz (YZ) olarak verilen öğrenci Fakülte Staj Komisyonuna itiraz edebilir. İtirazlar incelenir ve 15 gün içerisinde karara bağlanır.

    Dayanak: Yönerge Madde 16

Yaz stajı hakkında sık sorulanlar

Staj kaç gündür? Bölerek yapabilir miyim?

Zorunlu yaz stajı 60 gündür ve tek seferde yapılır.

Bölünemez: Stajın 30 + 30 gün gibi parçalar hâlinde yapılması mümkün değildir.

Dayanak: Yönerge Madde 12/b

Nerelerde staj yapabilirim?
  • A Grubu seyahat acentalarının tüm birimlerinde
  • Tur operatörlüğü işletmelerinin tüm birimlerinde
  • Ulusal / uluslararası hava yolu işletmelerinin tüm birimlerinde
  • Kapalı ve açık müzeler ile ören yerlerinin rehberlik hizmeti verilen birimlerinde
  • TUREB ve TUREB’e bağlı odalarda
  • TÜRSAB’ın tüm birimlerinde
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın merkez ve taşra teşkilatlarındaki rehberlik hizmetlerinde

Bunların yanı sıra, bölüm staj komisyonu tarafından uygun görülen diğer kamu veya özel sektöre bağlı turizm kurum, kuruluş ve işletmelerinde de staj yapılabilir.

Dayanak: Yönerge Madde 10

Staj tarihlerini kendim belirleyebilir miyim?

Hayır. Bölüm Staj Komisyonu her yaz döneminde staja başlamak için uygun görülen tarihleri duyurur.

Dayanak: Yönerge Madde 7

İsteğe bağlı staj yapabilir miyim?

Evet. Zorunlu stajın dışında, niteliklerinizi geliştirmek amacıyla herhangi bir yaz döneminde, aynı kapsamdaki iş yerlerinde isteğe bağlı staj yapabilirsiniz. Süreç ve evraklar zorunlu staj ile aynıdır.

Dayanak: Yönerge Madde 4/b ve 12/a

Yurt dışında staj yapabilir miyim?
  • Erasmus+ (staj hareketliliği) ve Work & Travel benzeri programlar aracılığıyla bulunan, aynı kapsamdaki staj yerleri
  • Özel anlaşmalar kapsamındaki bölümle ilgili işletmeler veya davet mektubu ile yapılan stajlar
Sigorta: Yurt dışında staj hareketliliğine katılan öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalığı sigorta primlerinin ödeme yükümlülüğü kendilerine veya çalıştıkları işletmeye aittir.

Dayanak: Yönerge Madde 11

Derse yazıldım ama stajımı yapamadım, ne olur?

Derse yazıldığı hâlde takip eden bir (1) yıl içinde stajını yapmayan öğrencinin notu, evraklarını teslim edip başarana kadar “Stajı Eksik (E)” olarak sisteme girilir.

Staj dersine bir sefer yazılmış olmak yeterlidir. Yazıldıktan sonra bir yıl süreyle %10’a girme ve onur / yüksek onur belgesi almaya hak kazanırsınız; bu süre içinde stajınızı tamamlamazsanız, tamamlayana kadar bu haklardan yararlanamazsınız.

Dayanak: Yönerge Madde 14/A-a ve 14/A-b

İşletmede Mesleki Eğitim (TRH 404). Yönergede “Mesleki Uygulama” olarak geçen, bir yarıyıl boyunca süren zorunlu uygulamadır. Aşağıdaki adımları sırayla takip edin.

2026-2027 Güz14 Eylül 2026 – 7 Ocak 2027
Başlangıç evrakıBaşlangıçtan en az 10 gün önce
Ara rapor (vize)Ara sınav döneminde, BYS'ye yüklenir
Final raporuSözlü sınav sırasında elden
Not itirazıNotların ilanından itibaren 1 hafta

AŞAMA 1 — BAŞLAMADAN ÖNCE Hazırlık, evrak ve kayıt

  1. Ön koşulu sağladığınızı kontrol edin

    İşletmede Mesleki Eğitim dersini alabilmeniz için zorunlu yaz stajınızı başarıyla tamamlamış olmanız gerekir.

    Dayanak: Yönerge Madde 12/c

  2. Uygulama yerinizi belirleyin

    Çalışacağınız işletmenin, bölümümüz için belirlenen staj yerleri kapsamında olması gerekir. Uygun yerlerin listesi sayfanın altındaki “Nerelerde yapabilirim?” başlığındadır.

    Tereddüt ettiğiniz bir işletme varsa, evrak hazırlığına başlamadan önce komisyona danışın.

    Dayanak: Yönerge Madde 10

  3. Uygulamalı Eğitim Kabul Formunu doldurun

    Formu indirip size ait kısımları doldurun.

    Uygulamalı Eğitim Kabul Formu (DOC)

    Dayanak: Yönerge Madde 7/a

  4. Formu işletmeye imzalatın

    Doldurduğunuz formla işletmeye başvurun; formun işletmeye ait bölümlerini doldurtup kaşe ve imza ile onaylatın.

    Dikkat: Formdaki başlangıç–bitiş tarihleri, kurumun resmî adı ve açık adresi yasal işlemlerde kullanılır. Bu bilgileri eksiksiz doldurun ve sonradan değiştirmeyin.

    Dayanak: Yönerge Madde 7/b

  5. Evraklarınızı teslim edin

    Son tarih: başlangıçtan en az 10 gün önce

    Evraklar Arş. Gör. İsmet KARATAŞ veya Arş. Gör. Sena UZ’a elden teslim edilir. Getirilecekler:

    • İşletme onaylı Uygulamalı Eğitim Kabul Formu — iki nüsha
    • Nüfus cüzdanı fotokopisi
    • 2 adet fotoğraf

    Ayrıca daha önce sigorta kaydınız olup olmadığını, varsa sigorta numaranızı bildirmeniz gerekir.

    Formu iki nüsha hâlinde getirin. Formun komisyona ait bölümü teslim sırasında doldurulur ve her iki nüsha da imzalanır. Bir nüsha bölümde kalır, diğeri işletmeye teslim edilmek üzere size verilir.

    Elden teslim: Bütün teslimatlar bizzat öğrenci tarafından yapılır; posta ve kargo ile gönderilen evrak kabul edilmez.

    Dayanak: Yönerge Madde 7/b, 7/c ve Madde 13

  6. Dersi BYS üzerinden seçin

    Uygulamaya başlayacağınız dönemin başındaki ders kayıt tarihlerinde, TRH 404 İşletmede Mesleki Eğitim dersini BYS üzerinden seçip danışman onayına gönderin. Ders transkripte alınmadan notunuz girilemez.

    Dayanak: Yönerge Madde 14/A-a

  7. İşletmenizi MUYS sistemine kaydettirin

    Kabul formunuz onaylandıktan sonra işletmenizin, aşağıdaki adreste açılan sayfadaki “Firma Kayıt Sayfası” butonundan kendi kaydını yapması ve sizi talep etmesi gerekir. Talep oluştuktan sonra sisteme yerleştirmenizi bölüm başkanlığı yapar. Sürece dair yazılı ve görsel bilgiler de aynı sayfadadır.

    Dikkat: MUYS sistemine kayıtlı olmayan işletmelere yerleştirme yapılamaz. İşletmeniz kaydını tamamlamazsa İşletmede Mesleki Eğitime başlayamazsınız.
    muys.sabis.subu.edu.tr
  8. Evrakları işletmeye götürün

    Komisyon tarafından imzalanan Kabul Formu nüshasını, uygulamaya başlamadan önce bölümden teslim alın. İşe başladığınız gün bu nüshayı işletmeye bizzat elden verin.

    Dayanak: Yönerge Madde 8

AŞAMA 2 — UYGULAMA SÜRESİNCE Yükümlülükler

  1. İşletmenin çalışma düzenine uyun

    Çalışma günleriniz ve düzeniniz işletme tarafından belirlenir. İşletmenin uygun gördüğü haftanın bir günü izin verilir.

    Uygulama süresince hem öğrencilik yükümlülüklerinize hem de işyerinin kurallarına uymak zorundasınız.

    Uyarı: İşyeri kurallarına uymayan stajyerler hakkında, işletmenin talebi hâlinde “Öğrenci Disiplin Yönetmeliği” çerçevesinde disiplin soruşturması yapılır. Ayrıca uygulama yerinde komisyon üyeleri tarafından denetlenebilirsiniz.

    Dayanak: Yönerge Madde 12/d ve 13/a

  2. Bir değişiklik olursa en az bir hafta önce haber verin

    Aşağıdaki durumlarda Bölüm Staj Komisyonuna bilgi vermek zorundasınız:

    • Başlangıç veya bitiş tarihlerinde değişiklik olduğunda
    • İşletmede çalışmaktan vazgeçtiğinizde
    • Süreci kesintiye uğratacak herhangi bir gelişmede
    Aksi hâlde: 5510 sayılı kanun gereği doğabilecek cezai yükümlülükleri kabul etmiş sayılırsınız.

    Dayanak: Yönerge Madde 13/b

  3. Sigortanızın yapıldığını kontrol edin

    İş kazası ve meslek hastalığı sigorta primi fakülte tarafından yatırılır; işe giriş bildirgesi başlangıçtan en az bir gün önce SGK’ya bildirilir.

    Sigortanızı E-Devlet üzerinden “4A İşe Giriş Çıkış Bildirgesi” sekmesinden görebilir, işletmeniz talep ederse belgeyi buradan alıp iletebilirsiniz.

    Dayanak: Yönerge Madde 7/c, 9/a ve 9/d

  4. Ara raporunuzu BYS üzerinden yükleyin

    Dönem sonunu beklemeden, yarıyıl ortasında bir ara rapor hazırlamanız gerekir. Rapor, o güne kadar işletmede yaptığınız çalışmaları anlatır ve dersin ara sınav (vize) notu olarak değerlendirilir.

    Akademik takvimdeki ara sınav (vize) dönemi içinde

    Ara rapor BYS sistemine yüklenir; elden veya e-posta ile teslim edilmez.

    Tarih: Teslim, akademik takvimde ilan edilen ara sınav dönemi içinde yapılır. Kesin tarih bölüm duyurularında ilan edilir.

AŞAMA 3 — BİTTİKTEN SONRA Rapor, sözlü sınav ve not

  1. İşyeri değerlendirmenizin yapıldığını kontrol edin

    Uygulama bitiminde işyeri eğitici personeliniz İşletme Değerlendirme Formunu MUYS üzerinden doldurur ve değerlendirme notunuzu sorumlu öğretim elemanına iletir.

    Bu form dijital ortamda doldurulur; sizin elden zarf taşımanız gerekmez. Değerlendirmenin yapılıp yapılmadığını işyeri eğitici personelinizle teyit edin.

    muys.sabis.subu.edu.tr
  2. Raporunuzu yazın

    Rapor hazırlamanız zorunludur. Rapor; 1,5 satır aralığı, 12 punto Times New Roman ve iki yana yaslı biçimde yazılmalıdır.

    Raporda yer vermeniz gerekenler:

    • İşletmenin genel tanıtımı, organizasyon şeması ve sektördeki durumu
    • Uygulamanın mesleki ve bireysel gelişiminize kazandırdığı yararlar
    • Karşılaştığınız sorunlar, nedenleri ve çözüm önerilerine yönelik görüşleriniz

    Bölümümüzün standart rapor formatı aşağıdadır. Raporunuzu bu şablon üzerinden hazırlayın ve sözlü sınava basılı olarak getirin.

    Mesleki Uygulama Raporu şablonu (DOCX)

    Dayanak: Yönerge Madde 14/B-b

  3. Sözlü sınava girin ve raporunuzu teslim edin

    Final haftası, ilan edilen gün ve saatte

    İşletmede Mesleki Eğitimin final değerlendirmesi, sözlü sınav şeklinde yapılır. Sınav, final programında ilan edilen gün ve saatte, bölüm tarafından kurulan komisyon önünde gerçekleştirilir.

    Raporunuzu sınav sırasında komisyona elden teslim edersiniz. Ayrıca bir teslim yapmanız gerekmez.

    Dikkat: Sınav gün ve saati akademik takvimdeki final programına göre belirlenir. Sözlü sınav dersin final notudur; sınava girmemeniz dersten kalmanıza yol açar.
  4. Notunuzu takip edin

    Ders iki notla değerlendirilir: BYS'ye yüklediğiniz ara rapor vize notunuzu, final haftasındaki sözlü sınav ise final notunuzu oluşturur. Değerlendirmede raporunuz ve işletmenin MUYS üzerinden ilettiği not birlikte göz önünde bulundurulur.

    İşletmede Mesleki Eğitim harfli not ile değerlendirilir ve genel not ortalamanıza katılır. Notunuzu BYS üzerinden görebilirsiniz.

  5. Gerekirse itiraz edin

    Son tarih: notların ilanından itibaren 1 hafta

    Notu Yetersiz (YZ) olarak verilen öğrenci Fakülte Staj Komisyonuna itiraz edebilir. İtirazlar incelenir ve 15 gün içerisinde karara bağlanır.

    Dayanak: Yönerge Madde 16

İşletmede Mesleki Eğitim hakkında sık sorulanlar

Ne kadar sürer, hangi yarıyılda yapılır?

Süre bir yarıyıl, yani on dört (14) haftadır. Başlama ve bitiş tarihleri, ilgili dönemde fakültede derse başlama ve bitiş tarihleridir.

Bölümümüzde hem güz hem bahar yarıyılında yapılabilmektedir.

Dayanak: Yönerge Madde 7 ve Madde 12/d

2026-2027 Güz Yarıyılı tarihleri nedir?

2026-2027 Güz Yarıyılı İşletmede Mesleki Eğitim 14 Eylül 2026 tarihinde başlayacak, 7 Ocak 2027 tarihinde sona erecektir.

2026-2027 Akademik Takvim (PDF)

Dayanak: Yönerge Madde 7

Nerelerde yapabilirim?
  • A Grubu seyahat acentalarının tüm birimlerinde
  • Tur operatörlüğü işletmelerinin tüm birimlerinde
  • Ulusal / uluslararası hava yolu işletmelerinin tüm birimlerinde
  • Kapalı ve açık müzeler ile ören yerlerinin rehberlik hizmeti verilen birimlerinde
  • TUREB ve TUREB’e bağlı odalarda
  • TÜRSAB’ın tüm birimlerinde
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın merkez ve taşra teşkilatlarındaki rehberlik hizmetlerinde

Bunların yanı sıra, bölüm staj komisyonu tarafından uygun görülen diğer kamu veya özel sektöre bağlı turizm kurum, kuruluş ve işletmelerinde de yapılabilir.

Dayanak: Yönerge Madde 10

Yurt dışında yapabilir miyim?
  • Erasmus+ (staj hareketliliği) ve Work & Travel benzeri programlar aracılığıyla bulunan, aynı kapsamdaki yerler
  • Özel anlaşmalar kapsamındaki bölümle ilgili işletmeler veya davet mektubu ile yapılan uygulamalar
Sigorta: Yurt dışında hareketliliğe katılan öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalığı sigorta primlerinin ödeme yükümlülüğü kendilerine veya çalıştıkları işletmeye aittir.

Dayanak: Yönerge Madde 11

Not dosyalarına nereden ulaşabilirim?

İşletmede Mesleki Eğitim not dosyaları Turizm Fakültesi web sitesinde yayımlanmaktadır.

Not dosyalarını görüntüle

Turizm Rehberliği Bölümü Uygulamalı Eğitimler Komisyonu

  • Başkan Dr. Öğr. Üyesi Didar Sarı ÇALLI
  • Üye Doç. Dr. Mustafa ÇEVRİMKAYA
  • Üye Arş. Gör. İsmet KARATAŞ
  • Üye Arş. Gör. Sena UZ

Sorularınız için komisyona e-posta ile ulaşabilirsiniz.  •  Bu sayfa, Turizm Fakültesi Bölümleri Ortak Staj Yönergesinin (KYS.YNG.024) özetidir; tereddüt hâlinde yönerge metni esastır.  •  +90 (264) 616 00 54  •  rehberlik@subu.edu.tr